नेपालमा गाउँ र सहरबीचको विकासको फरक स्पष्ट रुपमा देखिन्छ। सुविधा, रोजगारी र जीवनस्तरको दृष्टिकोणले सहर निकै अगाडि छ। गाउँमा विद्युत, खानेपानी, स्वास्थ्य र शिक्षाजस्ता आधारभूत सुविधाको अभाव देखिन्छ।
असमानताका कारण
- सहरमा लगानीको प्रतिफल बढी
- गाउँमा सीमित अवसर र रोजगारी
- ढुवानी र सञ्चारको साधनको अपर्याप्तता
- गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्य सेवाको पहुँचको अभाव
यस असमानताको प्रमुख कारण नीति र योजनामा गाउँलाई प्राथमिकता नदिनु हो। जबसम्म गाउँको विकास गरी सहरसँग जोड्दैनौं, तबसम्म यो असमानता कायम रहनेछ।
गाउँको विकास बिना देशको समृद्धि सम्भव छैन। गाउँ र सहरबीचको खाडल पुर्नु हाम्रो साझा दायित्व हो।
- ग्रामीण पूर्वाधार विकासमा लगानी बढाउनुपर्छ
- गाउँमै रोजगारी सिर्जना गर्ने नीति आवश्यक
- स्थानीय उत्पादनको प्रवर्धन र बजारीकरण गर्नुपर्छ
गाउँ र सहरको सम्बन्ध पूरक हुनुपर्छ, प्रतिस्पर्धी होइन। सन्तुलित विकास नै देशको समृद्धिको बाटो हो।
