भात नेपाली खानाको मुख्य आधार हो। दिनको कम्तीमा दुई पटक भात नखाई नेपालीको दिन पूरा हुँदैन। भातलाई विभिन्न तरिकाले पकाउन सकिन्छ।
विभिन्न प्रकारको भात
- दाल–भात – नेपालीको मुख्य खाना
- खिचडी – चामल र दाल मिसाएर बनाइने
- पुलाओ – मसला र तरकारी मिसाएर बनाइने
- बिरियानी – मासु र मसलासहितको विशेष भात
- जीरा भात – जीरा र मसला मिसाएर बनाइने
भात पकाउँदा पानीको मात्रा र आँचको ख्याल गर्नुपर्छ। चामललाई पहिले राम्रोसँग धुनुपर्छ। आजभोलि राइस कुकरको प्रयोगले भात पकाउन सजिलो भएको छ।
नेपाली खानामा भातको महत्त्व अत्यन्त उच्च छ। भातलाई नेपाली खानाको राजा पनि भनिन्छ।